يېقىندا مەملىكەتلىك سىياسىي كېڭەشنىڭ ئەزاسى، چىڭخەي ئۆلكىسى لىلىكاڭ ئېكولوگىيە پەن - تېخنىكا تەرەققىيات چەكلىك شىركىتىنىڭ باش مۇدىرى خەن ۋېنلىن ئاپتوموبىل بىلەن چىڭخەي ئۆلكىسى خەينەن زاڭزۇ ئاپتونوم ئوبلاستىنىڭ گۇڭخې ناھىيەسىگە باردى.
شۇ تاپتا چىڭخەي كۆلىنىڭ كۆپ قىسمى مۇز تۇتۇپ كەتكەنىدى، كۆل بويىدا مۇز دۆۋىلىنىپ، ئىنتايىن ھەيۋەتلىك ۋە گۈزەل كۆرۈنەتتى. خەن ۋېنلىن يول بويى ئالغا ئىلگىرىلەپ، ھەربىر كەنت ياكى تاماشا سۇپىسىغا بارغاندا، نەق مەيداننى زىيارەت قىلىپ، ئەھۋالنى ئېنىقلىدى، «يۈسۈنلەرنى تىزگىنلەش ئۈنۈمى قانداق بولدى؟»، «بۇلتۇر بۇ يەرگە كەلگەن ساياھەتچىلەر قانچىلىك؟»، خەن ۋېنلىن مۇخبىرغا مۇنداق دېدى: «چىڭخەي كۆلى چىڭخەي ئۆلكىسىنىڭ ئىسىم كارتىسى، ئېكولوگىيەنى ياخشى قوغداش ئالدىنقى شەرتى ئاستىدا، خەلقئارا ئېكولوگىيەلىك ساياھەت مەنزىلى بەرپا قىلىشنىڭ يولغا قويۇشقا بولىدىغان يولى ئۈستىدە ئىزدىنىش كېرەك.»
خەن ۋېنلىن ئېكولوگىيە ۋە ساياھەت بايلىقىنى بىرلەشتۈرۈش، شورلۇق يەرلەرنى تۈزەشتىن ئىبارەت ئىككى يۆنىلىشنى چۆرىدەپ داۋاملىق تەكشۈرۈپ تەتقىق قىلدى. «بۇ قېتىم چىڭخەي كۆلىنى ئەۋرىشكە قىلىپ، تەكلىپ مەزمۇنىنى تولۇقلاش ئۈچۈن كەلدىم.» خەن ۋېنلىن چىڭخەي كۆلى مەنزىرە رايونىنى باشقۇرۇش ئىدارىسى خېيما دەرياسىنى قوغداش پونكىتىدىكى خىزمەتچىلەر بىلەن سۆھبەتلىشىپ، زىددىيەتتىن ساقلىنىپ، مەسىلىلەرگە بىۋاسىتە يۈزلىنىپ، ئېكولوگىيەنى قوغداش ئۈستىدە ئورتاق ئىزدىنىپ، ساياھەت تەرەققىياتىنى ئورتاق پىلانلىدى.
كونكرېت ئەمەلىيەتكە بىرلەشتۈرۈپ، تەكلىپنى دەل جايىدا ئوتتۇرىغا قويۇش. مەملىكەتلىك سىياسىي كېڭەشنىڭ ئەزاسى بولغاندىن بۇيان، خەن ۋېنلىن «خۇاڭخې دەرياسى ۋادىسىنىڭ يۇقىرى سۈپەتلىك تەرەققىياتى»، «دۆلەت باغچىسى ئاساسىي گەۋدە قىلىنغان تەبىئىي مۇھاپىزەت يېرى سىستېمىسى قۇرۇلۇشى» قاتارلىق تېمىلارنى چۆرىدەپ، بىر قاتار تەكشۈرۈپ تەتقىق قىلدى. ئۇ ئوتتۇرىغا قويغان خۇاڭخې دەرياسىنىڭ ئىككى قىرغىقىنىڭ ئېكولوگىيەسىنى تۈزەش ۋە دۆلەت زېمىنىنى كۆكەرتىش سالمىقىنى يەنىمۇ ئاشۇرۇش توغرىسىدىكى تەكلىپ خۇاڭخې دەرياسىنىڭ ئىككى قىرغىقىنى كۆكەرتىش قۇرۇلۇشى ئارقىلىق يىلمۇيىل ئىشقا ئاشماقتا.
ھاۋا تۇتۇق، خەن ۋېنلىن داۋاملىق يولغا چىقتى: «بۈگۈن كەچتە خۇڭخې ئويمانلىقىغا يېتىپ بارىمىز، ئەتە شورلۇق يەرنىڭ ئەھۋالىنى كۆرۈپ باقايلى. مېنىڭ ئارزۇيۇم خۇاڭخې دەرياسىنىڭ سۈيىنى تېخىمۇ سۈزۈكلەشتۈرۈپ، چۆللۈكنى يېشىللاشتۇرۇپ، ياخشى ئېكولوگىيە تېخىمۇ كۆپ ساياھەتچىنى جەلپ قىلىپ، سۈزۈك سۇ، يېشىل تاغنى ئاممىنىڭ بېيىشىدىكى بايلىققا ئايلاندۇرۇش.
مۇخبىر خاتىرىسى
كۆپ مېڭىپ، كۆپ كۆرۈپ، پىكىر يولىنى كېڭەيتىش
بۇ يىلنى ھېسابلىغاندا، خەن ۋېنلىن ئۇدا يەتتە يىل مەملىكەتلىك ئىككى يىغىنغا قاتناشقان بولىدۇ. خەن ۋېنلىننىڭ ئىلگىرىكى يىللاردىكى تەكلىپىنى ۋاراقلاپ كۆرىدىغان بولساق، «خۇاڭخې دەرياسى»، «دۆلەت باغچىسى»، «تەبىئىي مۇھاپىزەت يېرى» ئاچقۇچلۇق سۆز بولۇپ قالغان. بۇ تەكلىپلەر ھەم پۈتۈن مەملىكەتكە، ھەم كونكرېتلىققا قارىتىلىپ، خەن ۋېنلىننىڭ كۆپ مەنبەلىك نەزەر دائىرىسى ۋە چوڭقۇر تەپەككۇرى گەۋدىلەندۈرۈلدى.
خەن ۋېنلىن مەملىكەتلىك سىياسىي كېڭەشنىڭ ئەزاسى بولۇش سۈپىتى بىلەن يېقىنقى يىللاردىن بۇيان ئېكولوگىيەلىك مۇھىتنى قوغداش ۋە ئېكولوگىيەلىك ساياھەتنى تەرەققىي قىلدۇرۇش مەسىلىسىگە داۋاملىق كۆڭۈل بۆلدى. ئۇ چىڭخەينىڭ تاغ - دەريالىرىدىن ئۆتۈپ، نەق مەيداننى زىيارەت قىلىش جەريانىدا بىرىنچى سەپتىكى خام ماتېرىياللارنى ئىزدەپ، تەكلىپ پىكىر يولىنى شەكىللەندۈردى. خەن ۋېنلىن مۇنداق قارىدى: ئېكولوگىيەلىك مۇھىتنى ئاسراشتىكى چوڭ ھېسابات، ئۇزاق مەزگىللىك ھېسابات، ئۇنىۋېرسال ھېساباتنى ياخشى قىلىپ، ئېكولوگىيە ئاساسىنى ئۈزلۈكسىز روشەنلەشتۈرگەندىلا، ئاندىن سۈزۈك سۇ، يېشىل تاغنى قوغدىغىلى ، ھەم ئالتۇن-كۈمۈش ئېلىپ كەلگىلى بولىدۇ.
«تاپان ئۇپراپ كەتكەندىلا، ئاندىن تەكلىپنى خاتىرجەم ئوتتۇرىغا قويغىلى بولىدۇ.»، بۇ خەن ۋېنلىننىڭ ھەقىقىي تەسىراتى، شۇنداقلا ئۇنىڭ مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلىش ئەمەلىيىتىنىڭ جانلىق كارتىنىسى.
مەنبە: خەلق تورى