باش بەت قىلىڭ بەت ساقلاڭ ئالاقىلىشىڭ بىز
  • مۇھىم
  • مەملىكەت
  • شىنجاڭ
  • خەلقئارا

ئەڭ يېڭى سۈرەتلەر



ئالبوم







خەلق تورى>>خەلقئارا خەۋەرلەر

چەتئەللەردىكى رۇسلار نېمە ئۈچۈن پۇتىننىڭ بىر كوزىرىغا ئايلىنىپ قالدى؟(2)

2014.05.06 16:24         مەنبە: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى

پرىنتېرلاش خەت چوڭ-كىچىكلىكى

  بىراق 20 نەچچە يىللىق يانداش رولچىلىق ئورنى بۇ رۇسلارنى بويسۇنۇپ ياشايدىغان قىلىپ قويمىدى، ئەكسىچە ئۇلار تېخىمۇ كۆپ ئاساسلىق روللارنى ئېلىش ئۈستىدە ئىزدىنىپ كەلدى. ئۇكرائىنانىڭ شەرقىدىكى ئۈچ ئوبلاستتىكى يەرلىك رۇسلار رۇسچە سۆزلىشىدۇ. لېنىن كوچىسىدا ماڭسىڭىز، رۇسلارنىڭ لېنىننىڭ ھەيكىلى ئالدىدا تۇرغىنىنى، رۇس كارخانىلىرىنىڭ زاكازلىرىنى كۆرىسىز، ئۇلارنى سوۋېت ئىتتىپاقى دەۋرىدىكى شانلىق يىللارنى سېغىنغان دېگەندىن كۆرە، ئۇلار ئەينى يىللاردىكى خوجايىنلىق ھېسسىياتىنى سېغىنغان دېگەن تۈزۈك. شۇڭا، غەرب تەرەپتىكى ئۇكرائىنانىڭ سىياسىي سەرخىللىرى رۇس تىلىنى چەكلەش بۇيرۇقىنى چىقارغاندا، شەرقتىكى رۇسلارنىڭ غەزىپى پەلەككە يەتكەن ھەم نارازىلىق سادالىرى كۈچىيىپ كەتكەن.

  رۇس تىلى پەقەت ئۇكرائىنادىلا چەكلەنگەن ئەمەس، 2007-يىلى قازاقىستانمۇ رۇس تىلىنى چەكلىگەن، بىراق رۇسلار توپلىشىپ ئولتۇراقلاشقان غەربتىكى تۆت ئوبلاست ۋە جەنۇبتىكى ئۈچ ئوبلاست بىلەن چەكلەنگەن، يەنە تېخى ئەڭ ئاساسلىق ھەربىي تارماق بولغان جۇمھۇرىيەت ئەترىتىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان. گەرچە ئەينى چاغدا رۇسلار غەلۋە قىلغان بولسىمۇ، لېكىن ئەينى ۋاقىتتا موسكۋا بىلەن ئاستانە ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت ئىناق بىللە تۇرۇش بولغاچقا، بۇ مەسىلە ئىككى تەرەپنىڭ كۈنتەرتىپىگە كىرگۈزۈلمىگەن، پۇتىنمۇ قاتتىق قوللۇق قىلمىغان، بۇ جايدىكى رۇسلارمۇ شۇنىڭ بىلەن قالايمىقانچىلىق پەيدا قىلالمىغان.

  ئەمما بۇ قېتىم ئۇكرائىنا يېڭى ھۆكۈمىتى رۇسىيەپەرەس يانۇكوۋىچنى موسكۋاغا قوغلىۋەتكەندىن كېيىن، ياۋروپانىڭ قوينىغا ئۆزىنى ئاتتى، قىرىم ۋە شەرقتىكى رۇسلار غەزەپلىنىپ نارازىلىقىنى بىلدۈردى، پۇتىن بولسا دەرھال بۇ تېپىلغۇسىز ئىستراتېگىيەلىك پۇرسەتنى چىڭ تۇتۇپ، ئۆزى چەتئەللەردىكى رۇس مۇساپىرلىرىنىڭ كۈچلۈك ئارقا تىرىكىگە ئايلاندى. شۇندىن كېيىن 3-ئايدا قىرىم ئۇكرائىنادىن ئايرىلىپ، رۇسىيەگە قوشۇلۇشنى قارار قىلدى، 4-ئايدا ئۇكرائىنانىڭ شەرقىدە كەسكىن ئۆزگىرىش بولدى.

  ئەگەر ئۇكرائىنانىڭ شەرقىدىكى كىرىزىسنىڭ تېخى ئاخىرى چىقمىدى دېسەك، ئۇنداقتا قىرىمنى يۇتۇۋېلىشنى رۇسىيەنىڭ غەرب ئەللىرى بىلەن ئۇزۇن مۇددەت ئېلىشىشىدىكى ئەڭ يېڭى بىر كوزىرى دېيىشكە بولىدۇ. 18-ئەسىردىن تارتىپ، قىرىم رۇسىيە ئىمپېرىيەسىنىڭ قارا دېڭىزغا چىقىشنى كېچە-كۈندۈز ئارزۇ قىلىدىغان ئورۇن بولۇپ كەلدى. قىرىمنى ئۆز دائىرىسىگە قوشۇۋېلىش ئۈچۈن، چار رۇسىيە ئىمپېرىيەسى تۈركىيە بىلەن توققۇز قېتىم چوڭ ئۇرۇش قىلدى، يەنە ئەنگلىيە، فىرانسىيە، تۈركىيە بىرلەشمە ئارمىيەسى بىلەن بىر مەيدان ئېچىنىشلىق قىرىم ئۇرۇشىنى قىلىپ، ئېغىر بەدەل تۆلىدى. قارا دېڭىز فىلوتى تۇرۇشلۇق سىۋاستوپول بىر نەچچە قېتىملىق ئۇرۇشتا ئېچىنىشلىق قوغداش ئۇرۇشىنى باشتىن كەچۈردى. ھالبۇكى، بۈگۈنكى قىرىم كىرىزىسىدا، پۇتىن ئەسكەرلىرىنى تەق قىلىپ، بىر ئەسكەردىنمۇ زىيان تارتمىغان ئەھۋالدا، قىرىم بىلەن سىۋاستوپول رۇسىيەگە قوشۇلماقچى بولدى.

  پۇتىن ئۆزىنىڭ قاتتىق سۆز-ھەرىكەتلىرى بىلەن ئامېرىكا، ياۋروپا ۋە سوۋېت ئىتتىپاقى دەۋرىدىكى كىچىك شېرىكلىرىگە ھەر قايسى دۆلەتلەرگە تارقالغان ئاشۇ ئاددىي رۇس پۇقرالىرىغا سەل قارىماڭلار، ئۇلار موسكۋانىڭ قولىدىكى بىر كوزىر، ئەگەر زۆرۈر تېپىلسا، ئۇلار خالىغان چاغدا رۇسىيەنىڭ سىرتنىڭ ئارىلىشىشىغا قارشى تۇرۇشتىكى باھانىسىغا ئايلىنىدۇ دېگەننى ئۇقتۇرۇپ قويغاندەك قىلىدۇ.
【1】 【2】 

مەسئۇل مۇھەررىر : ھەبىبە ئىسمائىل

ئالاقىدار خەۋەرلەر